Dzisiaj przedstawiamy słowniczek, dzięki któremu zapoznacie się z azjatyckimi słówkami, które nie mają dokładnych odpowiedników w naszym języku. Niektóre ze słówek na pewno znacie lub przynajmniej je kojarzycie, niemniej będziecie mieć tutaj taką małą przypominajkę. Dodatkowo możecie zapoznać się z najbardziej podstawowymi zwrotami z dram koreańskich, japońskich, chińskich i tajskich, które posiadają polskie odpowiedniki, choć trzeba przyznać, że o wiele mniej zróżnicowane.

Skróty w słowniczku:
ang.
 – w języku angielskim
kor. – w języku koreańskim
jap. – w języku japońskim
chiń. – w języku chińskim
chiń. trad. – w języku chińskim tradycyjnym
chiń. upr.  – w języku chińskim uproszczonym
thai. – w języku tajskim
rom. – romanizacja (łacińska transkrypcja)
czyt. – czytanie w j. polskim
pinyin – zapis fonetyczny języka chińskiego

Chcę tylko dodać, że czytanie w języku polskim jest czytaniem przybliżonym, nie rzeczywistym. Jest to wynikiem tego, że fonetyka języków azjatyckich różni się od naszej (choćby j. chiński jest językiem tonalnym). Niemniej taka ściągawka na pewno choć trochę Was nakieruje.

ZNANE SŁÓWKA Z DRAM BEZ POLSKICH ODPOWIEDNIKÓW LUB Z NIEDOKŁADNYMI ODPOWIEDNIKAMI

J. KOREAŃSKI
Abeoji (kor.아버지 / czyt. abodzi) ojciec – w ten sposób mówimy o swoim ojcu i tak też możemy się do niego zwracać
Abeonim (kor.아버님 / czyt. abonim) czyjś ojciec – powiemy w ten sposób np. o tacie kolegi
Aigoo (kor. 아이고 / czyt. aigu) podobne do naszego „o mój Boże”
Ajeossi / Ahjussi (kor. 아저씨/ czyt. adżossi) w uproszczeniu – pan w średnim wieku
Ajumma / Ahjumma (kor. 아줌마 / czyt. adziuma) w uproszczeniu – stereotypowa koreańska pani w średnim wieku
Dongsaeng (kor. 동생 / czyt. dongseng) określenie na młodsze rodzeństwo
Eomo / Eomeona (kor. 어머 , 어머나 /czyt. omo, omona) podobne do naszego „ojej / o mój Boże”
Eomoni (kor. 어머니 /czyt. omoni) matka – w ten sposób mówimy o swojej matce i tak też możemy się do niej zwracać
Eomonim (kor. 어머님 /czyt. omonim) czyjaś matka – powiemy w ten sposób np. o mamie kolegi
Eonni/ Unni (kor. 언니 / czyt. onni) czyli „starsza siostra” – w ten sposób dziewczęta zwracają się do starszych od siebie dziewczyn (bliskich znajomych, przyjaciół, siostry, kuzynki)
Hubae (kor. 후배 / czyt. hube) zwrot grzecznościowy, używany w odniesieniu do osoby młodszej i mniej doświadczonej
Hwaiting/ figthing (kor. 화아팅 ; 파이팅/ czyt. hłajting/fajting) odpowiednik „powodzenia/dasz radę” w zależności od kontekstu
Hyeong/Hyung (kor. / czyt. hjong) czyli „starszy brat” – w ten sposób chłopcy zwracają się do starszych od siebie chłopaków (bliskich znajomych, przyjaciół, brata, kuzyna)
Maknae (kor. 막내 / czyt. makne) najmłodsza osoba np. w zespole
Noona/Nuna (kor. 누나 / czyt. nuna) czyli „starsza siostra” – w ten sposób chłopcy zwracają się do starszych od siebie dziewcząt (bliskich znajomych, przyjaciół, siostry, kuzynki)
Oppa (kor. 오빠 / czyt. oppa) czyli „starszy brat” – w ten sposób dziewczyny zwracają się do starszych od siebie chłopaków (bliskich znajomych, przyjaciół, brata, kuzyna)
Sasaeng (kor. 사생 / czyt. saseng) obsesyjny fan, który śledzi lub angażuje się w inne zachowania stanowiące naruszenie prywatności celebrytów, np. aktorów czy piosenkarzy
Seonbae (kor. 선배 / czyt. sonbe) zwrot grzecznościowy, używany w odniesieniu do osoby relatywnie starszej wiekiem, o większym stażu, ze starszego rocznika, także posiadającej wyższy stopień szkoleniowy
J. JAPOŃSKI
Chichi (jap.父 / cici) ojciec – grzeczniejsze określenie. Tego słowa używa się, gdy mówi się o swoim ojcu z kimś obcym
Haha (jap.母 / czyt. haha) matka – skromniejsze, grzeczniejsze określenie. Tego słowa używa się, gdy mówi się o swojej matce z kimś obcym
Kakka (jap.閣下 / czyt. kakka) zwrot grzecznościowy używany w odniesieniu do osoby sprawującej władzę, zwykle urzędnika państwowego
Kōhai (jap. 後輩 / czyt. kohaj) zwrot grzecznościowy, używany w odniesieniu do osoby młodszej i mniej doświadczonej (uwaga: zwrot w odniesieniu tylko do mężczyzn)
Ojiisan (jap.お祖父さん / czyt. odziisan) starszy mężczyzna lub dziadek
Okaasan (jap.お母さん / czyt. okaasan) matka/mama
Oniisan (jap.お兄さん /czyt. oniisan) młodszy chłopak, w tłumaczeniu często „brat/braciszek”
Otousan (jap.お父さん /czyt. otosan) ojciec/tata
Senpai (jap. 先輩 /czyt. senpai) zwrot grzecznościowy, używany w odniesieniu do osoby relatywnie starszej wiekiem, o większym stażu, ze starszego rocznika, także posiadającej wyższy stopień szkoleniowy
Sensei (jap. 先生 / czyt. sensei) zwrot grzecznościowy, używany w odniesieniu do osoby starszej, ale wyrażający szacunek wobec jego dużej wiedzy i doświadczenia np. wobec  nauczyciela, prawnika lub  lekarza
J. CHIŃSKI
Bàba (chiń.爸爸 /czyt. baba) ojciec – nieformalnie (podobne do naszego „tata”)
Dìdi (chiń. 弟弟 / czyt. didi) młodszy brat – formalnie i nieformalnie
Fuqin (chiń. 父亲 /czyt. fuci) ojciec – formalnie
Fūrén (chiń.夫人 / czyt. furen z bardzo delikatnym r) pani, madame – we współczesnym użyciu, gdy używa się nazwiska, nazwisko męża poprzedza ten zwrot. Jest on odpowiedni dla każdej zamężnej kobiety. Używa się go również jako wyrazu szacunku dla cudzoziemek zajmujących pewne wysokie stanowiska (np. Margaret Thatcher 撒切尔夫人)
Gēge (chiń. 哥哥 / czyt. gaga) starszy brat – nieformalnie
Jiějie (chiń. 姐姐 / czyt. dźjedźje) starsza siostra – formalnie i nieformalnie
Māmā (chiń. 媽媽 /czyt. mama) matka – nieformalnie (podobne do naszego „mama”)
Mèimèi (chiń. 妹妹 / czyt. mejmej) młodsza siostra – formalnie i nieformalnie
Muqin (chiń. 母亲 /czyt. mucin) matka – formalnie
Xiānshēng (chiń.先生 / czyt. cienszon) pan – termin dosłownie tłumaczony jako „osoba urodzona przed inną” lub „ten, który jest wcześniej”. W powszechnym użyciu jest używany w odpowiedniej formie, po imieniu osoby, i może oznaczać też „nauczyciela”
Xiongxiong (chiń. 兄兄 / czyt. sionsion) starszy brat – formalnie
J. TAJSKI
Khun (thai. คุณ/ czyt. khun) „pan, pani, panna” – ogólne określenie wyrażające szacunek. Jeśli chcemy się zwrócić do kogoś grzecznie, postawimy Khun przed jego imieniem (nie nazwiskiem) i powiemy na przykład: Khun Filip (zamiast: Filip Kowalski)
Mâe (thai. แม่ / czyt. me) tym zwrotem zwrócimy się do mamy lub kogoś, kogo traktujemy jak matkę
Nóng (thai. น้อง / czyt. nong) jeśli mówimy o kimś młodszym od nas, możemy nazwać go Nong, co znaczy tyle co młodszy brat lub siostra (lub kolega czy koleżanka)

Często usłyszycie określenie Nong z imieniem, na przykład Nong Filip (w skrócie N’Filip), lub też samo Nong

Pêe (thai. พี่ / czyt. pi) starszy brat lub siostra np. Pee Dean (lub w skrócie P’Dean).
Pôr (thai. พ่อ / czyt. po) określenie ojca lub kogoś, kogo za niego uważamy

NAJBARDZIEJ PODSTAWOWE ZWROTY Z POLSKIMI ODPOWIEDNIKAMI

J. KOREAŃSKI
Annyeonghaseyo (kor. 안녕하세요/
czyt. anioasejo)
dzień dobry/dobry wieczór
Annyeong (kor. 안녕/ czyt. anją) cześć (powitanie i pożegnanie)
Gamsahamnida (kor. 감사합니다 / czyt. kamsamnida) dziękuję
Ye (kor. / czyt. je) tak – używane w formalnych sytuacjach
Ne (kor. 네 / czyt. coś pomiędzy ne/de) tak – używane w mniej formalnych i nieformalnych sytuacjach
Eo (kor. / czyt. o) tak – używane w nieformalnych sytuacjach
Eung (kor. 응/ czyt. yng z prawie nie słyszalnym g) tak – używane w nieformalnych sytuacjach
Animnida (kor. 아닙니다 / czyt. animnida) nie – używane w formalnych sytuacjach, kontekst jak „aniyo”
Aniyo (kor. 아니요/ czyt. anjo) nie – używane w mniej formalnych
i nieformalnych sytuacjach, bardziej w kontekście zaprzeczenia (- Jesteś z Azji? / – Nie.)
Anio (kor. 아니오 / czyt. anjo) nie – starsze słowo, używanej częściej w sageukach, kontekst jak „aniyo”
Ani (kor. 아니 / czyt. ani) nie – używane w nieformalnych sytuacjach, kontekst jak „aniyo”
Andwaeyo (kor. 안돼요 / czyt. andłejo) nie – bardziej w kontekście, iż nie można czegoś robić np. (- Nie mogłabym…? / – Nie!)
Joesonghamnida (kor. 죄송합니다 / czyt. dżesoamnida) przepraszam – używane w formalnych sytuacjach
Mianhamnida (kor. 미안합니다 / czyt. mianamnida) przepraszam – używane w mniej formalnych sytuacjach, ale nadal formalnie
Joesonghaeyo (kor. 죄송해요 /czyt. dżesonhejo z lekkim „h”) przepraszam – używane w mniej formalnych sytuacjach
Mianhae (kor.미안해 / czyt. coś pomiędzy miane/biane) przepraszam – używane w nieformalnych sytuacjach
Sillyehamnida (kor.실례합니다 / czyt. siljehamnida) przepraszam – w kontekście „przepraszam, że przeszkadzam, ale gdzie znajduje się toaleta?”
J. JAPOŃSKI
Ohayō gozaimasu (jap. お早う御座います/ おはようございます/ czyt. ohajo gozaimas) dzień dobry
Konbanwa (jap.今晩は/ こんばんは
/ czyt. konbanła)
dobry wieczór
Ohayō (jap. お早う/おはよう / czyt. ohajo) cześć
Arigatō gozaimasu (jap. 有難う御座います/ ありがとうございます/ czyt. arigato gozaimas) dziękuję
Hai (jap. はい / czyt. haj) tak – używane w formalnych i nieformalnych sytuacjach
Ee (jap.ええ / czyt. ee) tak – używane w mniej formalnych sytuacjach
Un (jap.うん /czyt. yn) tak –  używane w nieformalnych sytuacjach np. do kolegi
Soudesune (jap.そうですね /czyt. sodesne) tak – wyrażające przytaknięcie np.
(- Było zimno, prawda? / – Tak, było.)
Iie (jap.いいえ/czyt. ije) nie – podstawowe wyrażenie
Iya (jap. いや / czyt. ija z delikatnym „i”) nie
Gomen-nasai(jap. ごめんなさい / czyt. gomen nasai) przepraszam – używane w formalnych i nieformalnych sytuacjach
Gomen/gomen-ne (jap.ごめん/ ごめんね /
czyt. gomen/ gomen-ne)
przepraszam – używane w mniej formalnych i nieformalnych sytuacjach
Warui warui (jap./ czyt. łarui łarui) przepraszam – w kontekście „mój błąd”
Sumimasen (jap.すみません / czyt. sumimasen) przepraszam – w kontekście „przepraszam, że przeszkadzam, ale gdzie znajduje się toaleta?”
J. CHIŃSKI
1. Nín hǎo (chiń. 您好 / czyt. nin hao)
2. Zhūwèi hǎo (chiń.
诸位好 / czyt. czułej hao)
dzień dobry (1. wersja formalna do jednej osoby ; 2. do dwóch lub więcej osób))
Wǎnshang hǎo (chiń. 晚上好 / czyt. wanszan hao) dobry wieczór
Nǐ hǎo (chiń. 你好 / czyt. ni hao) cześć
Xièxie (chń. 谢谢 / czyt. siesie) dziękuję
Shì (chiń. / czyt. szy) tak – podstawowa forma
Bùduì (chiń. 不对 / czyt. budłej) tak – w kontekście „tak, masz rację”
Bùshì (chiń.不是 / czyt. buszy) nie – podstawowa forma
Bù kěyǐ (chiń.不可以 / czyt. bu keji) nie – w kontekście „nie, nie możesz”
Duì bù qǐ (chiń. 对不起 / czyt. debuci) przepraszam
J. TAJSKI
Kha (thai. ค่ะ  /czyt. ka)
Khráp (thai. ครับ czyt. kap)
przyrostek honoryfikacyjny – gdy po tajsku chcemy zwrócić się do kogoś z szacunkiem (choć niekoniecznie formalnie), do wypowiadanego słowa lub frazy dodajemy odpowiednią końcówkę.
Panie kończą słowa za pomocą „kha”, panowie – „khráp”
Sawasdee ( thai. สวัสดี /czyt. sawadi) dzień dobry / dobry wieczór / cześć –
tajskie pozdrowienie, najczęściej wymawiane podczas wykonywania gestu wai. Możemy się tak witać, jak i żegnać.
Panie powiedzą „Sawasdee kha”, panowie „Sawasdee khap”
Kob khun (thai. ขอบคุณครับ / czyt. kop hun) dziękuję – zwykle z dodatkiem kha/khap
Chai (thai. ใช่ /czyt. czaj) tak – zwykle z dodatkiem kha/khap
Mai (thai. ไม่ /czyt. mai) nie – zwykle z dodatkiem kha/khap
Kŏr tôht (thai. ขอโทษ /czyt. kotot) przepraszam

Myślę, że dzisiejsza porcja wiedzy była dość duża, dlatego zatrzymamy się w tym miejscu. Zauważyliście na pewno, że azjatyckie języki są trochę bardziej skomplikowane i wybór słówka lub jego odmiana zależą od tego, czy używamy mowy formalnej, czy też nieformalnej. Sprawę jeszcze bardziej komplikują magiczne, grzecznościowe końcówki, o których opowiem w poście na temat honoryfikacji. Jest to na tyle interesująca część tych języków, iż z pewnością zasługuje na osobny wpis, w którym będziecie mogli obszerniej zapoznać się z tym tematem.
W przyszłym tygodniu odbiegniemy jednak od kwestii językowych, abyście mogli zapoznać się z kinem indyjskim! Ten wpis przygotuje dla was gościnnie niezawodna Szymki. <3

~mshusky93

Przeczytaj inne artykuły tej serii:

14 komentarzy:
  1. szymki says:

    @mshusky jak zwykle ogromna porcja wiedzy do przyswojenia i zapamiętania. Większość słówek jest znana ale ich używanie już niekoniecznie. Szczególnie tajskie i japońskie są do bliższego zapoznania.
    Dziękuję …. o i mój wpis będzie… 🙂

    • mshusky93
      mshusky93 says:

      @szymki Wybrałam i tak same podstawy podstaw (z Tajlandią wspomogła mnie niezawodna @MissHurricane), a i tak wyszła niezła lista. Jeśli ktoś tak jak ja ciągle będzie ciekawy czegoś więcej i więcej, polecam w końcu wybrać się na kurs językowy – chodzę na taki od jakiegoś czasu, a ciągle coś mnie zaskakuje 🙂
      Twój wpis to taki gratis dla czytelników, bo ja się kompletnie nie znam na kinie indyjskim, a z pewnością to kino ma swoich fanów <3

      • gosia.q says:

        @mshusky93 zazdroszczę tego, że chodzisz na kurs, ale dzięki Tobie mogę choć trochę spełnić swoje marzenia dotyczące nauki koreańskiego. U mnie z językami zawsze było kiepsko. Mój mózg zapamiętuje wybiórczo. Potrafię zapomnieć jak jest po koreański „tak” a chodzą za mną słowa takie jak kadzia – chodźmy, czincza – szalony, czy bogo – wcinaj (nie gwarantuje, że jest to dobrze zapisane i przetłumaczone) 😁

        • mshusky93
          mshusky93 says:

          Kurs jest bardzo intensywny, ale przyjmuję zasadę, że każde nowe słówko to krok do sukcesu 😀 Język koreański jest dość zdradliwy, bo np. „jedz” tworzy się od słowa 먹다 (rom. meokda ; czyt. mokta), czyli „jedz” to w naszym czytaniu „mogo”. Podobne problemy sprawia wspomniane w tabelce „Ne” czyli „tak” (kor. 네 / czyt. coś pomiędzy ne/de) albo 뭐 czyli „co” (kor. mwo ; czyt. coś pomiędzy mo/bo). Dużo też zależy od dialektu prowincji lub wymowy mówiącego (niektórzy Koreańczycy seplenią) 😀
          A jeszcze dodam, że „mokta” to nie jest jedyne koreańskie „jeść”, bo mówiąc o starszych osobach użyjemy raczej słowa „드시다” czyli rom. deusida; czyt. tysida. Ale o honoryfikacji opowiem w osobnym wpisie 😀

  2. Anita19701970
    Anita19701970 says:

    @mshusky93, super słowniczek.
    Przyznam się, że ja najwięcej obracam się w kręgach Koreańskich, i znam ze słyszenia słówka,( no bo jak inaczej) , ale co innego słyszeć, a co innego mieć to napisane i choćby poprawnie rozumieć, czy wypowiedzieć. 😃

  3. NiebieskaStokrotka
    NiebieskaStokrotka says:

    Ay Dios mio (że rzucę swoim ukochanym językiem numer jeden), toż to nie tylko ściągawka dla nas, ale ileż włożonej pracy! Wow, @mshusky93, jestem pod wrażeniem!
    Choć koreański nie jest już dla mnie taką tajemnicą, tak pozostałe języki to dla mnie wciąż nowość, dziękuję więc bardzo za ten tekst! <3

  4. Bastet47 says:

    Przeczytałam, co do zapamiętania to w jeden wieczór na pewno tego nie ogarnę.
    Koreańskie produkcje oglądam najczęściej, więc kilka słówek mi w ucho wpadło, co do chińskich i japońskich to sporadycznie, ale język tajski jest mi całkowicie obcy.
    Dziękuję za słowniczek.
    Na naukę nigdy nie jest za późno.

  5. kaatia
    kaatia says:

    Większość słówek znam ze słyszenia, znaczenia tych koreańskich i japońskich są mi bliskie. Jednakże super się czytało, teraz już wiem, których zwrotów używa się w sytuacjach formalnych a jakimi posługuję się w tych nieformalnych. Jeżeli natomiast chodzi o język tajlandzki to niektóre zwroty kojarzę, jednak gorzej było z ich znaczeniem 🙂 Często w lakornach bohaterowie używają właśnie tego przedrostka Pêe albo Nóng a teraz już wszystko stało się jasne.
    Dzięki za super dawkę wiedzy, z niecierpliwością wyczekuję kolejnych artykułów.

Dodaj komentarz

Chcesz się przyłączyć do dyskusji?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz